گاهی ما فرزندان یا متربیان خود را به خاطر کاری تنبیه میکنیم، درحالیکه آنها در واقع مستحق تنبیه نیستند. به فرموده رسول خدا (صلیاللهعلیهوآله) خداوند از نُه کارِ بدی که از مسلمانان سر زده باشد، میگذرد و آنها را بهخاطرشان مجازات نخواهد کرد. بنابراین سزاوار است ما نیز در چنین مواردی گذشت کنیم.       .....

  گاهی فرزندان یا متربیان ما کار اشتباهی میکنند و بعد، برای توجیه کار بدشان، عذر و بهانهای میآورند. در چنین موقعیتی، گاهی والدین یا مربیان متوجه میشوند که این عذر، نمیتواند آن کار بد را توجیه کند. پس شروع به بگو مگو با آنها مینمایند. دستور اهلبیت (علیهمالسلام) این است که حتی اگر عذر خطاکاران را نامو...

  یکی از نکاتی که والدین و مربیان باید درباره تنبیه کودکان بدانند، این است که درصورتی میتوانند آنها را تنبیه کنند که کودک اولاً بداند کارش زشت و مستلزم تنبیه است و ثانیاً بداند میزانِ زشتی و - بهتبع - شدتِ تنبیه آن کار زشت، چهقدر است. به روایات فقهیِ زیر که از آنها میتوان نکاتی تربیتی استخراج نمود، ...

  ...عَنِ اَلْحَارِثِ اَلْأَعْوَرِ عَنْ عَلِیٍّ عَلَیْهِ السَّلاَمُ قَالَ: «لَا یَصْلُحُ مِنَ الْکَذِبِ جِدٌّ وَ لَا هَزْلٌ وَ لَا أَنْ یَعِدَ أَحَدُکُمْ صَبِیَّهُ ثُمَّ لَا یَفِیَ لَهُ إِنَu200f الْکَذِبَu200f یَهْدِیu200f إِلَىu200f الْفُجُورِ وَ الْفُجُورَ یَهْدِی إِلَى النَّارِ.»  الأمالی(للصدوق...

  یکی از نگرانیهای والدینی که خود را نسبت به دنیا و آخرت فرزندشان مسؤول میدانند، این است که اگر روزی در کنار فرزندشان نبودند تا او را در امور دنیوی و اخروی «راهنمایی» و «حمایت» کنند، چه سرنوشتی در انتظار فرزندشان خواهد بود؟ برای رفع این نگرانی یک راهحل وجود دارد...       قالَ أَمِیرُ اَلْمُؤْمِنِینَ...

  حفظ احترام و شخصیت متربی، از واجبات کار یک مربی است. یکی از عوامل شکستن حرمت متربی، این است که کار زشت یا اشتباهش نزد دیگران آشکار شود. بههمینخاطر است که مربی باید تا جایی که ممکن است، از «اصل تغافل» استفاده کند تا پرده حرمت میان او و متربیاش دریده نشود. وای به حال مربیای که نهتنها خود را به ندانس...

  …عَنْ أَبِی اَلْأَسْوَدِ قَالَ: قَدِمْتُ اَلرَّبَذَةَ فَدَخَلْتُ عَلَى أَبِی ذَرٍّ جُنْدَبِ بْنِ جُنَادَةَ فَحَدَّثَنِی أَبُو ذَرٍّ قَالَ: دَخَلْتُ ذَاتَ یَوْمٍ فِی صَدْرِ نَهَارِهِ عَلَى رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ فِی مَسْجِدِهِ فَلَمْ أَرَ فِی اَلْمَسْجِدِ أَحَداً مِنَ اَ...

  از رسول خدا (صلاللهعلیهوآله) نقل شده است که در ضمن توصیههای ارزشمند خود به ابوذر فرمودند: «مَثَلُ الَّذِی یَدْعُو بِغَیْرِ عَمَلٍ، کَمَثَلِ الَّذِی یَرْمِی بِغَیْرِ وَتَرٍ.»  الأمالی(للطوسی)، ص۵۳۴   «کسی که (دیگران را به خوبیها) دعوت میکند، بدون اینکه خودش (به گفتههایش) عمل کند، مانند کسی است که (...

  …عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ وَ غَیْرِهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: «لَا تَغْتَرُّوا بِصَلَاتِهِمْ وَ لَا بِصِیَامِهِمْ فَإِنَّu200f الرَّجُلَu200f رُبَّمَا لَهِجَu200f بِالصَّلَاةِ وَ الصَّوْمِu200f حَتَّى لَوْ تَرَکَهُ اسْتَوْحَشَ وَ لَکِنِ اخْتَبِرُوهُمْ عِنْدَ صِدْ...

  منْ خُطْبَةٍ لَأَمِیرِ اَلْمُؤْمِنِینَ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ: «أَیُّهَا النَّاسُ إِنِّی وَ اللَّهِ مَا أَحُثُّکُمْu200f عَلَىu200f طَاعَةٍ إِلَّا وَ أَسْبِقُکُمْ إِلَیْهَا وَ لَا أَنْهَاکُمْ عَنْ مَعْصِیَةٍ إِلَّا وَ أَتَنَاهَى قَبْلَکُمْ عَنْهَا.»  نهجالبلاغة، ص۲۵۰   از امیرالمؤمنین (علیهالسلام) ن...

  این یک امر عادی است که پدر و مادر یا معلم و مربی، از فرزند یا متربی خود، اخلاق یا رفتار زشتی سراغ داشته باشند. کسی که وظیفه پرورش دیگری را بر عهده دارد، در چنین مواقعی باید تا جایی که ممکن است «تغافل» کند و در صدد باشد که او را به شیوهای صحیح از آن زشتی بپیراید. اما متأسفانه شاهد هستیم که افراد گا...

  درست است که یک مربی باید گفتار، رفتار و حالات متربیاش را مدنظر داشته باشد تا بتواند برای اصلاح نقصهای او برنامهریزی کند، اما باید مراقب باشد که مبادا تهیه لیست نقاط ضعف او، با نیتی سوء، موجب سقوط خودش گردد.       …عَنْ زُرَارَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ وَ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ عَلَیْهِمَا اَلسَّلاَمُ ...

  هرچند کماند، اما متأسفانه هستند والدینی که از روی خستگی و درگیریهای بیرون خانه یا بهخاطر حقارتهای شخصِ خودشان، وقتی از فرزند یا همسرشان ناراحت میشوند، آنان را به باد ناسزا میگیرند.       …عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: «إِنَّ رَجُلاً مِنْ بَنِی تَمِیمٍ أَتَى اَل...

  …عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ بُکَیْرٍ قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ: «مَا مِنْ رَجُلٍ تَکَبَّرَ أَوْ تَجَبَّرَ إِلَّا لِذِلَّةٍ وَجَدَهَا فِی نَفْسِهِ.»  الکافی، ج۲، ص۳۱۲   از امام صادق (علیهالسلام) نقل شده است: «هیچ مردی نیست که تکبر ورزد یا زورگویی کند، جزاینکه بهخاطر ذلت...

  حدَّثَنَا إِسْمَاعِیلُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ اَلْحُسَیْنِ عَلَیْهِمَا السَّلاَمُ بِمَدِینَةِ اَلرَّسُولِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ قَالَ حَدَّثَنِی عَلِیُّ بْنُ مُوسَى بْنِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُوسَى بْنِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّد...

  …عَنْ عَبْدِ الْوَهَّابِ بْنِ الصَّبَّاحِ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع: «الْفَرْضُu200f فِیu200f الرَّضَاعِu200f أَحَدٌ وَ عِشْرُونَ شَهْراً فَمَا نَقَصَ عَنْ أَحَدٍ وَ عِشْرِینَ شَهْراً فَقَدْ نَقَصَ الْمُرْضَعُ وَ إِنْ أَرَادَ أَنْ یُتِمَّ الرَّضَاعَ فَحَوْلَیْنِ کامِلَیْنِu200f.»  تهذیب ا...

  توصیه اهلبیت (علیهمالسلام) این بوده است که فرزندان پیش از آنکه متولد شوند، نامگذاری شوند. ملاحظه بفرمایید…       …عَنْ مُوسَى بْنِ بَکْرٍ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ ع قَالَ: «أَوَّلُ مَا یَبَرُّ الرَّجُلُ وَلَدَهُ أَنْ یُسَمِّیَهُ بِاسْمٍ حَسَنٍ فَلْیُحْسِنْ أَحَدُکُمُ اسْمَ وَلَدِهِ.»  الکافی، جu200f۶،...

  عقیقه، برای هر نوزادی که متولد میشود، واجب (یا مستحب مؤکّد) است. (الکافی، ج۶، ص۲۴) در روایات تأکید شده است که در روز قیامت هرکس در گروی عقیقهی خویش است. (منلایحضرهالفقیه، ج۳، ص۴۸۴) حال به احادیثی در این رابطه توجه بفرمایید…       …عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مَارِدٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: سَأَ...

  روِّینَا عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَلَیْهِ السَّلاَمُ عَنْ أَبِیهِ عَنْ آبَائِهِ عَنْ عَلِیٍّ عَلَیْهِمُ السَّلاَمُ أَنَّهُ قَالَ: «أَتَى رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ ص قَالَ: یَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ أَسْتَأْذِنُ عَلَى أُمِّی إِذَا أَرَدْتُu200f الدُّخُولَu200f عَلَیْهَا؟ قَالَ: «نَعَمْ أَ یَ...

  …عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ بَعْضِ رِجَالِهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: «قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: «لاَ یَدْخُلِ اَلرَّجُلُ مَعَ اِبْنِهِ اَلْحَمَّامَ فَیَنْظُرَ إِلَى عَوْرَتِهِ.» وَ قَالَ: «لَیْسَ لِلْوَالِدَیْنِ أَنْ یَنْظُرَا إ...